Stel, je bent een flamboyante scheidsrechter in het internationale topvoetbal die over zichzelf zegt: ‘Mensen kwamen voor mij naar het stadion.’ Dan kun je opmerkingen aan je adres verwachten, ook in het Amsterdam van 1965.
Toen Leo Horn op een herfstdag op de Plantage Middenlaan met een open raam voor een rood verkeerslicht stond, klonk vanuit de auto naast hem het woord ‘kattenmepper’. Het werd gebezigd door een opgeschoten 19-jarige militair. Toen het licht op groen sprong, reed Horn achter de wagen aan en dwong hij het voertuig zo’n tweehonderd meter verder tot stoppen. De scheidsrechter stapte uit en gaf de rekruut door het geopende autoraam een paar stompen in het gezicht.
De bloedende soldaat stapte op aanraden van zijn sergeant naar de politie, maar kreeg op het bureau te horen dat hij met een aangifte vooral zichzelf in de problemen zou brengen. Hij had het immers uitgelokt. Daarmee leek de zaak afgedaan. Tot enkele dagen later de kranten volgden: ‘Leo Horn weer betrokken bij kattenmepperincident.’
Eigenlijk was de soldaat met ‘kattenmepper’ nog mild geweest. Horn schoot een paar jaar eerder er namelijk een dood. De man die zowel twee finales van de Europa Cup als van de Copa Libertadores had geleid, op Wembley ervoor had gezorgd dat de Match of the Century tussen Engeland en Hongarije in goede banen was geleid en tijdens het WK van 1962 drie wedstrijden onder zijn hoede kreeg, haalde in 1963 de krant met een schot hagel.
Een kat kruist zijn pad
De Noordoostpolder was het gebied waar Horn zijn geweer gebruikte. Dat stuk Nederland was twintig jaar eerder drooggelegd en had nog amper inwoners. Ideaal jachtterrein voor een liefhebber zoals de internationale toparbiter. Op een aprildag reed hij met een jachtopziener rond door het jonge land. Soms even uitstappen en met een verrekijker de vlakte afspeuren naar vers wild dat zich tegoed deed aan het lentegroen.
Tijdens die zoektocht moet Horn ergens de kat zijn tegengekomen, het speelkameraadje van de kinderen van een landbouwknecht. De arbiter beschikte over een jachtakte en pakte zijn buks. Aangezien een huiskat gewend is aan mensen, was de muizenvanger het makkelijkste doelwit van die dag. De 46-jarige Bentvelder richtte het geweer vanuit zijn auto en haalde de trekker twee keer over. Het dier was op slag dood.
Alleen de verhalen over de fatale schoten lopen uiteen. Volgens de couranten uit die dagen was Horn naar de boerderij geslopen om daar het beest dood te schieten, waarna de politie een proces-verbaal opmaakte. De scheidsrechter gaf een andere lezing. Hij zei dat de kat helemaal niet bij het huis was, maar tussen een koppel patrijzen in het veld liep. Hij had het schietijzer van zijn jachtopziener gegrepen en geschoten.
Leo Horn deed zijn verhaal in een ingezonden brief in een dagblad. Zijn schrijfsel had hij de weinig verhullende titel ‘Vuilspuiterij’ meegegeven. Hij beklaagde zich er onder meer over dat bij hem geen wederhoor was gepleegd en stelde dat er geen proces-verbaal was opgemaakt.
De dierenvriend legt het uit
Als hij het daarbij had gelaten, was de kous waarschijnlijk af geweest. Het ijdele heerschap vond het echter ook nodig om uit te leggen waarom hij het schepsel had doodgeschoten. Volgens hem waren katten namelijk een enorm probleem bij de jacht. Een jaar eerder zou er eentje in de duiventil van Horn een moordpartij hebben uitgevoerd waarbij veertien vogels de dood vonden. Ook in het veld zorgden ze voor schade bij de gevleugelde dieren waarop Horn wilde jagen.
Wel voegde hij aan zijn epistel toe dat hij het jammer vond dat hij een huiskat naar het hiernamaals had geholpen. Want hij omschreef zichzelf in zijn schrijven ook als ‘een groot dierenvriend’.
Het leverde hem een boete van 75 gulden en hoongelach op. Een briefschrijver vatte het in de krant samen: ‘De patrijzen werden door Horn tegen de kat beschermd, terwijl jagers ze later zelf konden doodschieten.’ Een andere lezer zette vraagtekens bij de dierenliefde van mensen die dieren voerden en verzorgden om erop te kunnen jagen.
Het bleef niet bij de lezers die de pen grepen. Collega’s zagen eindelijk een kans om de hooghartige Horn te pakken. In het vakblad voor scheidsrechters verscheen een verzonnen interview met ‘Leonardus Jachthorn’, geschreven onder de naam John O’Lee. De hoofdpersoon was bijzonder ingenomen met zijn kwaliteiten als scheidsrechter en jager. Het dier dat de dood vond, was geen beestje met een zachte vacht, klein genoeg om twee basisschoolkinderen hun vrije tijd mee te laten verdoen, maar had de afmetingen van een poema.
Het blijft niet bij schieten
De sanctie en spot was iedereen na een paar weken weer vergeten. Alleen werd het weer opgerakeld na opnieuw een jachtincident met de scheidsrechter. Want in december 1964 ging het opnieuw mis in de Noordoostpolder. Horn had inmiddels een jachthut in het gebied en vlak voor de feestdagen werden er enkele vrienden uitgenodigd voor een lunch, om daarna wat beesten af te schieten.
Toen het gezelschap door de polder trok waren op een gemeentelijke boomkwekerij twee arbeiders aan het zwoegen. Druk in de weer met kluiten en takken, toen ze van vlakbij schoten hoorden. De hagel uit de geweren, kwam volgens een latere verklaring van beide, gevaarlijk dichtbij. Een van de mannen voelde zelfs een hagelkorrel vlak langs zijn kruin gaan. Daarnaast viel voor hun voeten een konijn dood neer.
Toen een paar jagers uit de schare van Horn het dier kwamen ophalen, maakte een van de mannen op het tuinbouwbedrijf bezwaar. De jagers waren immers op het terrein van de kwekerij. De woordenwisseling escaleerde en een 44-jarige plantsoenarbeider, die in de kranten J. L. van der Meulen werd genoemd, liet zich de woorden ‘lelijke kattenmeppers’ ontvallen.
Een van de jagers zou daarop hebben gezegd: ‘Zeg jij lelijke kattenmeppers? Dat zal ik eens aan meneer Horn vertellen.’ Volgens de verklaring van Van der Meulen kwam een paar minuten later de gelauwerde scheidsrechter op hem af. Juist op het moment dat hij zijn fiets wilde pakken om aangifte te doen van de schietpartij. De arbiter sloeg hem tegen de grond en schopte hem in de onderbuik. Nadat de andere jagers hadden toegezien hoe de tuinman werd afgeranseld, kwamen ze uiteindelijk tussenbeide.
Van der Meulen deed aangifte van mishandeling en liet zijn verwondingen door een dokter behandelen. Een daaropvolgende poging tot verzoening liep op niets uit. De man wilde eerst excuses, ook voor de beledigende uitlatingen die Horn volgens hem daarna op de radio had gedaan.
Horn vertelt zijn eigen verhaal
In een interview met Jean Nelissen in De Nieuwe Limburger vertelde Horn zijn kant van het verhaal. Maar waar de arbeider vertelde dat hij tegen de grond was geslagen en in de lendenen was geschopt, sprak de scheidsrechter over enkele klappen nadat de landbouwer de belediging had herhaald. Ook over de mislukte verzoening liepen de lezingen uiteen. Volgens Horn was hij nog vóór Kerstmis samen met ene kennis richting de kwekerij gegaan. Terwijl de leidsman in de auto wachtte ging de vriend van Horn bemiddelen om te kijken of Van der Meulen de excuses wilde aanvaren. Op het advies van zijn chefs weigerde de boomkweker hem de hand te drukken.
De gevolgen waren er ditmaal wel voor Horn. Hij trok zichzelf terug voor wedstrijd Feijenoord–PSV van 20 december 1965. Dat deed hij omdat hij ongeregeldheden vreesde. Een weekje rust zou volgens hem voldoende zijn om de gemoederen te laten bedaren. Het KNVB-bestuur nam wat meer tijd: begin januari besloot de bond hem tot 1 mei geen wedstrijden te laten leiden.
Op 18 februari 1965 verscheen Horn ook nog eens voor de politierechter. Hij kreeg uiteindelijk tachtig gulden boete. Hijzelf zag die rechtszaak vooral als een pr-moment. Na afloop van de rechtszaak deelde hij zelfs handtekeningen uit.
De grootste klap moest voor Horn nog wel komen. Hij baalde vooral van zijn KNVB-schorsing, omdat hij wellicht niet in aanmerking zou komen voor de afscheidswedstrijd van Sir Stanley Matthews. Die voorspelling kwam uit. Een Engelse scheidsrechter zou op 28 april het duel fluiten.
