Mijn appgroep over voetbal kan uren discussiëren over de rode kaart van Ruben van Bommel, over de vraag of het logisch is dat Randstedelijke clubs een eigen competitie oprichten, of over de stelling dat Argentinië tijdens het WK werd bevoordeeld. Tussendoor ontstaan zoektochten naar obscure voetbalzaken. Bijvoorbeeld: welke Nederlandse profclubs werkten de afgelopen decennia een thuiswedstrijd af buiten hun eigen stadion?
We kwamen tot een schitterende lijst. De Graafschap speelde in 1994 zijn nacompetitiewedstrijden op de Wageningse Berg omdat De Vijverberg werd verbouwd. FC Den Haag, het huidige ADO Den Haag, moest in 1976 uitwijken naar ’t Kleine Loo omdat The Rolling Stones in het Zuiderpark optraden. Meest opvallende is wellicht dat Vitesse twee thuiswedstrijden in de Goffert speelde.
Een ingestort dak, een Europese straf, een verbouwing of een concert: Nederlandse profclubs weken om de meest uiteenlopende redenen uit naar een ander stadion voor een officiële wedstrijd. Soms voor één duel, soms voor een compleet seizoen.
In dit overzicht zijn wedstrijden met dezelfde uitwijkreden samengevoegd. Wedstrijden van belofte- en reserve-elftallen tellen niet mee. Hetzelfde geldt voor bekerwedstrijden waarin een amateurclub het thuisrecht had. Wedstrijden in de Intertoto Cup zijn alleen opgenomen vanaf 1995, het jaar waarin de UEFA de organisatie van het toernooi overnam.
Chronologisch overzicht
Excelsior ontvangt publiekstrekkers geregeld in De Kuip
Datum: 26 maart 1955; 28 april 1956; 26 februari 1972; 11 mei 1980; 22 augustus, 7 september en 17 oktober 1982; 20 maart 1983; 11 januari, 5 februari en 15 april 1984; 18 augustus 1985; 3 september 1986; 10 november 1993
Wedstrijden: Excelsior – Holland Sport; Excelsior – Fortuna ’54; Excelsior – Ajax (zesmaal); Excelsior – Feyenoord (driemaal); Excelsior – Sparta (tweemaal) en Excelsior – PSV
Competities: Eerste Klasse A, Hoofdklasse A, Eredivisie en KNVB-beker
Uitwijkstadion: Stadion Feijenoord (De Kuip), Rotterdam
Reden: Woudestein was te klein voor de verwachte belangstelling. Excelsior verplaatste daarom geregeld thuiswedstrijden tegen grote publiekstrekkers naar De Kuip. Op 17 oktober 1982 werd Excelsior – PSV om 13.00 uur gespeeld; twee uur later volgde in hetzelfde stadion Feyenoord – FC Utrecht, waardoor extra politie werd ingezet.
Twee Amsterdamse clubs wijken op dezelfde middag uit
Datum: 9 april 1955
Wedstrijden: De Volewijckers – VVV en BVC Amsterdam – Veendam
Competitie: Eerste Klasse
Uitwijkstadions: Olympisch Stadion, Amsterdam, en Gemeentelijk Sportpark, Hilversum
Reden: De Volewijckers ontving VVV in het Olympisch Stadion, terwijl BVC Amsterdam diezelfde middag voor zijn thuiswedstrijd naar Hilversum uitweek. Dat de twee stadionkeuzes rechtstreeks met elkaar samenhingen is zeer aannemelijk, maar wordt in de geraadpleegde kranten niet met zoveel woorden bevestigd.
Hermes-DVS en KFC zoeken grotere podia
Datum: 17 juni tot en met 11 juli 1956 en 3 maart 1957
Wedstrijden: Hermes-DVS – RCH, Hermes-DVS – GVAV en Hermes-DVS – KFC; KFC – NOAD, KFC – Hermes-DVS en KFC – RCH; Hermes-DVS – Feyenoord
Competities: promotie-degradatiecompetitie en KNVB-beker
Uitwijkstadions: Stadion Feijenoord (De Kuip), Rotterdam, en Olympisch Stadion, Amsterdam
Reden: De beslissende promotie- en degradatiewedstrijden trokken meer publiek dan de eigen terreinen van Hermes-DVS en KFC konden verwerken. Hermes-DVS week uit naar De Kuip; KFC naar het Olympisch Stadion. Ook voor het bekerduel met Feyenoord koos Hermes-DVS De Kuip, waar 25.313 bezoekers kwamen.
Rheden kiest uit financieel oogpunt voor De Kuip
Datum: 12 juni 1958
Wedstrijd: VV Rheden-Feyenoord
Competitie: KNVB-beker
Uitwijkstadion: Stadion Feijenoord (De Kuip), Rotterdam
Reden: Voor tweededivisieclub Rheden was het financieel gunstiger om in De Kuip te spelen.
Sparta speelt Europese avondwedstrijden in De Kuip
Datum: 9 maart 1960; 3 oktober 1962; 5 oktober en 16 november 1966; 23 september, 20 oktober en 9 december 1970; 29 september en 20 oktober 1971; 15 maart 1972
Wedstrijden: Sparta – Glasgow Rangers, Lausanne Sports, Floriana FC, Servette, ÍA Akranes, Coleraine FC, Bayern München, Levski-Spartak Sofia, Rode Ster Belgrado en FC Den Haag
Competities: Europa Cup voor Bekerwinnaars, Jaarbeursstedenbeker en KNVB-beker
Uitwijkstadion: Stadion Feijenoord (De Kuip), Rotterdam
Reden: Het Kasteel beschikte niet over een lichtinstallatie voor avondwedstrijden. Sparta werkte daarom acht Europese thuisduels en de avondwedstrijd in de beker tegen FC Den Haag in deze periode af in De Kuip. Daarnaast kon De Kuip meer supporters herbergen dan Het Kasteel.
Velocitas vindt in het Oosterpark een vrij veld
Datum: 4 juni 1960
Wedstrijd: Velocitas – UVS
Competitie: nacompetitie Tweede Divisie
Uitwijkstadion: Oosterparkstadion, Groningen
Reden: Het Stadspark was dat weekeinde niet beschikbaar vanwege atletiekwedstrijden.
De Baronie wacht bij NAC op De Blauwe Kei
Datum: juni tot en met september 1960
Wedstrijden: De Baronie – ONA, De Baronie – Rheden, De Baronie – DFC, De Baronie – De Valk en De Baronie – Oldenzaal
Competities: Tweede Divisie en KNVB-beker
Uitwijkstadion: NAC-stadion aan de Beatrixstraat, Breda
Reden: Het oude Baronieterrein aan de Tilburgseweg moest plaatsmaken voor woningbouw. Omdat het nieuwe gemeentelijke sportpark De Blauwe Kei nog niet gereed was, speelde De Baronie tijdelijk zijn thuiswedstrijden in het stadion van stadgenoot NAC. De Fatimastraat liep al sinds 1950 naar het oude terrein, maar was dus niet zelf de directe aanleiding voor de verhuizing.
De Volewijckers lokt een volle bak naar het Olympisch Stadion
Datum: 30 juni 1961
Wedstrijd: De Volewijckers – Elinkwijk
Competitie: promotie-degradatiewedstrijd
Uitwijkstadion: Olympisch Stadion, Amsterdam
Reden: De verwachte belangstelling paste niet op het Mosveld. In het Olympisch Stadion waren ongeveer 35.000 bezoekers aanwezig.
SHS ontvangt Vitesse op het terrein van VUC
Datum: 3 april 1963
Wedstrijd: SHS – Vitesse
Competitie: KNVB-beker
Uitwijkstadion: Het Kleine Loo (VUC-terrein Den Haag)
Reden: Houtrust had geen lichtinstallatie op het hoofdveld en VUC wel.
Excelsior vindt voor bekeravonden licht in De Kuip
Datum: 25 april 1963 en 30 maart 1978
Wedstrijden: Excelsior – Feyenoord en Excelsior – AZ ’67
Competitie: KNVB-beker
Uitwijkstadion: Stadion Feijenoord (De Kuip), Rotterdam
Reden: Omdat Woudestein geen kunstlicht had, werden beide bekerduels in De Kuip gespeeld.
Willem II vindt kunstlicht in Rotterdam
Datum: 25 september 1963
Wedstrijd: Willem II – Manchester United
Competitie: Europa Cup voor Bekerwinnaars
Uitwijkstadion: Stadion Feijenoord (De Kuip), Rotterdam
Reden: Het Sportpark in Tilburg beschikte niet over geschikte verlichting voor Europees avondvoetbal.
Roda JC wijkt uit naar een vergeten Heerlens stadion
Datum: 17 januari 1966
Wedstrijd: Roda JC – SVV
Competitie: Eerste Divisie
Uitwijkstadion: Stadion Kaldeborn, Heerlen
Reden: Het veld op Kaalheide was onbespeelbaar. Stadion Kaldeborn had een capaciteit van ongeveer 25.000 plaatsen.
Xerxes speelt een seizoen op Het Kasteel
Datum: seizoen 1966/67
Wedstrijden: vrijwel alle thuiswedstrijden van Xerxes in de Eredivisie
Competitie: Eredivisie
Uitwijkstadion: Het Kasteel, Rotterdam; het duel met Sparta van 23 oktober 1966 werd in De Kuip gespeeld
Reden: Xerxes beschikte niet over een voor de Eredivisie geschikt eigen stadion. De publieke belangstelling viel tegen; na het seizoen fuseerde de club met DHC en verhuisde de nieuwe combinatie naar Delft. De fusie hield één seizoen stand.
SC Drenthe trekt naar Veendam en Erica
Datum: tweede helft van het seizoen 1966/67
Wedstrijden: de resterende thuiswedstrijden van SC Drenthe; het duel met Heracles werd in Veendam gespeeld
Competitie: Eerste Divisie
Uitwijkstadions: De Langeleegte, Veendam, en Sportpark De Veenschappen, Erica
Reden: Het hoofdveld aan de Mr. Ovingstraat in Klazienaveen verkeerde in zo’n slechte staat dat de KNVB het afkeurde. Heracles werd vanwege de lichtinstallatie in Veendam ontvangen; voor de overige tegenstanders werd het voormalige veld van Erica Boys klaargemaakt.
NAC vindt voor twee Europese avonden licht in Eindhoven
Datum: 12 oktober en 15 november 1967
Wedstrijden: NAC – Floriana FC en NAC – Cardiff City
Competitie: Europa Cup voor Bekerwinnaars
Uitwijkstadion: Philips Stadion, Eindhoven
Reden: NAC beschikte in Breda niet over een voor Europees avondvoetbal geschikte lichtinstallatie.
DFC geeft voor kunstlicht het thuisvoordeel prijs
Datum: 14 maart 1968
Wedstrijd: DFC – Feyenoord
Competitie: KNVB-beker, eerste groepsfase
Uitwijkstadion: Stadion Feijenoord (De Kuip), Rotterdam
Reden: De oorspronkelijke wedstrijd in Dordrecht was afgelast en moest vóór de volgende bekerronde worden ingehaald. Omdat geen zondag meer vrij was en DFC niet over een lichtinstallatie beschikte, werd de thuiswedstrijd op donderdagavond in De Kuip gespeeld. Een verslag omschreef Feyenoord daarom treffend als ‘gast in eigen huis’.
SVV zoekt voor Ajax en Feyenoord ruimte op Het Kasteel
Datum: 30 november 1969 en 7 februari 1970
Wedstrijden: SVV – Ajax en SVV – Feyenoord
Competitie: Eredivisie
Uitwijkstadion: Het Kasteel, Rotterdam
Reden: Sportpark Harga kon de verwachte belangstelling niet verwerken. Tegen Feyenoord liet het SVV-bestuur bovendien nadrukkelijk de financiële belangen prevaleren boven het thuisvoordeel.
GVAV moet voor één bekerwedstrijd tweemaal naar De Kuip
Data: 12 februari en 12 maart 1970
Wedstrijd: GVAV – Feijenoord
Competitie: KNVB-beker
Uitwijkstadion: Stadion Feijenoord (De Kuip), Rotterdam
Reden: Het veld van het Oosterparkstadion was door de langdurige vorst onbespeelbaar. De oorspronkelijk voor 27 februari in Groningen vastgestelde bekerwedstrijd werd daarom vervroegd en naar De Kuip verplaatst. Daar werd het duel op 12 februari na zestien minuten gestaakt, omdat een zware sneeuwbui de lijnen onzichtbaar maakte. Op 12 maart werd de wedstrijd niet hervat, maar volledig overgespeeld. GVAV won met 0–1.
PSV werkt een Europese straf af in Den Bosch
Datum: 3 november 1971
Wedstrijd: PSV – Real Madrid
Competitie: UEFA Cup
Uitwijkstadion: De Vliert, ’s-Hertogenbosch
Reden: PSV moest na het bierblikincident tegen Real Madrid uitwijken naar een ander stadion.
NAC zoekt voor Europa opnieuw een verlicht stadion
Datum: 19 september 1973
Wedstrijd: NAC – 1. FC Magdeburg
Competitie: Europa Cup voor Bekerwinnaars
Uitwijkstadion: Stadion Feijenoord (De Kuip), Rotterdam
Reden: Het NAC-terrein beschikte nog altijd niet over voldoende kunstlicht voor een Europese avondwedstrijd.
The Rolling Stones verdrijven FC Den Haag
Datum: 29 mei 1976
Wedstrijd: FC Den Haag – NEC
Competitie: Eredivisie
Uitwijkstadion: ’t Kleine Loo, Den Haag
Reden: Het Zuiderpark was bezet door concerten van The Rolling Stones; het duel werd ook een dag vervroegd.
FC Utrecht sluit het oude Galgenwaard af in Arnhem
Datum: 3, 17 en 30 mei 1981
Wedstrijden: FC Utrecht – FC Groningen, FC Utrecht – AZ ’67 en FC Utrecht – NEC
Competitie: Eredivisie
Uitwijkstadion: Nieuw-Monnikenhuize, Arnhem
Reden: Stadion Galgenwaard werd gesloopt en het tijdelijke Veemarktstadion was nog niet gereed.
AZ kiest Amsterdam voor de UEFA Cup-finale
Datum: 20 mei 1981
Wedstrijd: AZ ’67 – Ipswich Town
Competitie: UEFA Cup
Uitwijkstadion: Olympisch Stadion, Amsterdam
Reden: AZ koos voor de grotere capaciteit bij de return van de UEFA Cup-finale.
FC Utrecht bouwt een tijdelijk thuis op de Veemarkt
Datum: seizoen 1981/82
Wedstrijden: de thuiswedstrijden van FC Utrecht in de Eredivisie en de thuiswedstrijd in de bekerfinale tegen AZ ’67
Competities: Eredivisie en KNVB-beker
Uitwijkstadion: Veemarktstadion, Utrecht
Reden: Het noodstadion werd gebruikt tijdens de sloop en nieuwbouw van Stadion Galgenwaard.
FC Utrecht speelt Europees in Arnhem
Datum: 30 september 1981
Wedstrijd: FC Utrecht – Hamburger SV
Competitie: UEFA Cup
Uitwijkstadion: Nieuw-Monnikenhuize, Arnhem
Reden: Het Veemarktstadion was niet geschikt voor Europees voetbal; Galgenwaard werd verbouwd.
AZ ontvangt Liverpool in het Olympisch Stadion
Datum: 21 oktober 1981
Wedstrijd: AZ ’67 – Liverpool
Competitie: Europa Cup I
Uitwijkstadion: Olympisch Stadion, Amsterdam
Reden: De Alkmaarderhout bood te weinig capaciteit voor deze Europa Cup I-wedstrijd.
FC Utrecht ontvangt Ajax in Amsterdam
Datum: 11 november 1981
Wedstrijd: FC Utrecht – Ajax
Competitie: KNVB-beker
Uitwijkstadion: Olympisch Stadion, Amsterdam
Reden: Het tijdelijke Veemarktstadion kon de verwachte belangstelling voor het bekerduel niet aan.
FC Utrecht moet boete doen in Groningen
Datum: 15 september 1982
Wedstrijd: FC Utrecht – FC Porto
Competitie: UEFA Cup
Uitwijkstadion: Oosterparkstadion, Groningen
Reden: UEFA-straf na de ongeregeldheden bij FC Utrecht – Hamburger SV in Arnhem.
Sparta ontvangt twee Europese tegenstanders in De Kuip
Datum: 18 september en 23 oktober 1985
Wedstrijden: Sparta – Hamburger SV en Sparta – Borussia Mönchengladbach
Competitie: UEFA Cup
Uitwijkstadion: Stadion Feijenoord (De Kuip), Rotterdam
Reden: De verwachte belangstelling voor beide Europese duels was te groot voor Het Kasteel.
PSV wordt kampioen bij Excelsior, maar dan in Venlo
Datum: 28 mei 1987
Wedstrijd: Excelsior – PSV
Competitie: Eredivisie
Uitwijkstadion: De Koel, Venlo
Reden: Vanwege de verwachte kampioenswedstrijd van PSV was Woudestein te klein. PSV stelde in Venlo de landstitel veilig.
Vitesse vindt voor twee duels onderdak bij VV Rheden
Datum: 8 en 15 mei 1988
Wedstrijden: Vitesse – Heracles en Vitesse – Emmen
Competitie: Eerste Divisie
Uitwijkstadion: Sportpark IJsselsingel van VV Rheden, Rheden
Reden: Nieuw-Monnikenhuize was niet beschikbaar voor de twee thuiswedstrijden aan het einde van het seizoen. De precieze aanleiding is in de geraadpleegde online bronnen nog niet hard vastgesteld.
SVV verhuist een risicoduel naar De Kuip
Datum: 16 december 1989
Wedstrijd: SVV – NAC
Competitie: Eerste Divisie
Uitwijkstadion: Stadion Feijenoord (De Kuip), Rotterdam
Reden: Sportpark Harga werd voor dit duel uit veiligheidsoverwegingen ongeschikt geacht; ook de grote verwachte belangstelling speelde mee. Er kwamen 10.739 toeschouwers.
SVV woont vrijwel een seizoen in De Kuip
Datum: seizoen 1990/91
Wedstrijden: de thuiswedstrijden van SVV in de Eredivisie; SVV – Ajax op 9 juni 1991 werd op Het Kasteel gespeeld
Competitie: Eredivisie en nacompetitie
Uitwijkstadions: Stadion Feijenoord (De Kuip) en Het Kasteel, Rotterdam
Reden: Sportpark Harga voldeed niet aan de eisen voor Eredivisievoetbal. Omdat Feyenoord op 9 juni 1991 thuis tegen Sparta speelde, week SVV voor het duel met Ajax diezelfde dag uit naar Het Kasteel.
EVV Eindhoven speelt twee nacompetities bij PSV
Datum: 1991 en 1992
Wedstrijden: EVV Eindhoven – Dordrecht ’90 en EVV Eindhoven – VVV in 1991; EVV Eindhoven – Excelsior en EVV Eindhoven – BVV Den Bosch in 1992
Competitie: nacompetitie
Uitwijkstadion: Philips Stadion, Eindhoven
Reden: Voor de beslissende nacompetitiewedstrijden koos Eindhoven voor het veel grotere stadion van stadgenoot PSV.
Ajax brengt drie strafwedstrijden door in Düsseldorf
Datum: 18 september, 23 oktober en 11 december 1991
Wedstrijden: Ajax – Örebro SK, Ajax – Rot-Weiss Erfurt en Ajax – CA Osasuna
Competitie: UEFA Cup
Uitwijkstadion: Rheinstadion, Düsseldorf
Reden: UEFA-straf na het staafincident tijdens Ajax – Austria Wien.
Vitesse ontvangt Feyenoord en PSV in Nijmegen
Datum: mei 1993
Wedstrijden: Vitesse – Feyenoord en Vitesse – PSV
Competitie: Eredivisie
Uitwijkstadion: Goffertstadion, Nijmegen
Reden: Het nieuw aangelegde veld van Nieuw-Monnikenhuize was nog niet bespeelbaar.
Excelsior ontvangt ADO op Het Kasteel
Datum: 19 mei 1993
Wedstrijd: Excelsior – ADO Den Haag
Competitie: Eerste Divisie
Uitwijkstadion: Het Kasteel, Rotterdam
Reden: Na bezwaren van de politie werd de wedstrijd verschoven van 16 naar 19 mei. Het duel werd vanwege veiligheid op het Kasteel gespeeld.
FC Volendam ontvangt Ajax in Amsterdam
Datum: 12 april 1994
Wedstrijd: FC Volendam – Ajax
Competitie: Eredivisie
Uitwijkstadion: Olympisch Stadion, Amsterdam
Reden: Het stadion in Volendam was wegens een verbouwing niet beschikbaar. Er kwamen 28.000 toeschouwers.
De Graafschap speelt de nacompetitie op de Wageningse Berg
Datum: 20 mei, 26 mei en 2 juni 1994
Wedstrijden: De Graafschap – VVV, De Graafschap – SC Heracles ’74 en De Graafschap – NEC
Competitie: nacompetitie
Uitwijkstadion: Wageningse Berg, Wageningen
Reden: De Vijverberg werd verbouwd.
De burgemeester stuurt Excelsior en ADO naar De Kuip
Datum: 20 november 1996
Wedstrijd: Excelsior – ADO Den Haag
Competitie: Eerste Divisie
Uitwijkstadion: Stadion Feijenoord (De Kuip), Rotterdam
Reden: Burgemeester Bram Peper liet het duel uit veiligheidsoverwegingen van Woudestein naar De Kuip verplaatsen.
Groningen en Cambuur worden naar Zeist verbannen
Datum: 23 mei 1998
Wedstrijd: FC Groningen – Cambuur Leeuwarden
Competitie: nacompetitie
Uitwijkstadion: KNVB-sportcentrum, Zeist
Reden: Het duel stond aanvankelijk voor zondag in Groningen gepland, maar de burgemeester verbood de wedstrijd uit angst voor supportersrellen. De wedstrijd werd een dag eerder en zonder publiek in Zeist gespeeld.
Sparta zwerft tijdens de verbouwing van Het Kasteel
Datum: 3 mei en 4 oktober 1998; 1 en 16 mei 1999
Wedstrijden: Sparta – FC Twente, Sparta – Ajax, Sparta – Willem II en Sparta – Fortuna Sittard
Competitie: Eredivisie
Uitwijkstadions: Woudestein en Stadion Feijenoord (De Kuip), Rotterdam
Reden: Het Kasteel werd ingrijpend verbouwd. Sparta speelde de duels met FC Twente, Willem II en Fortuna Sittard op Woudestein; de thuiswedstrijd tegen Ajax werd vanwege de veiligheid in De Kuip afgewerkt.
Excelsior gunt NAC een grotere kampioenszaal
Datum: 1 mei 2000
Wedstrijd: Excelsior – NAC
Competitie: Eerste Divisie
Uitwijkstadion: Stadion Feijenoord (De Kuip), Rotterdam
Reden: Door het verwachte kampioenschap van NAC werd uitgeweken naar het veel grotere stadion.
Een UEFA-straf stuurt PSV naar Arnhem
Datum: 2001
Wedstrijd: PSV – Galatasaray
Competitie: Champions League
Uitwijkstadion: GelreDome, Arnhem
Reden: UEFA-straf na ongeregeldheden bij 1. FC Kaiserslautern – PSV.
Vitesse speelt een bekerduel bij VV Rheden
Datum: 14 augustus 2001
Wedstrijd: Vitesse – VVOG
Competitie: KNVB-beker, groepsfase
Uitwijkstadion: Sportpark IJsselsingel van VV Rheden, Rheden
Reden: Onbekend?
ADO maakt een gestaakt duel af in Leeuwarden
Datum: 22 en 24 mei 2002
Wedstrijd: ADO Den Haag – FC Volendam
Competitie: nacompetitie
Uitwijkstadion: Cambuurstadion, Leeuwarden
Reden: Alleen het restant van de in het Zuiderpark gestaakte wedstrijd werd op last van de KNVB op neutraal terrein en zonder publiek uitgespeeld. Na een rode kaart voor ADO-speler Dennis den Turk werd een assistent-scheidsrechter bekogeld met voorwerpen, waaronder een fietsketting.
ADO speelt een kampioenswedstrijd en uitwedstrijd in eigen huis
Datum: 2003
Wedstrijd: VVV – ADO Den Haag
Competitie: Eerste Divisie
Uitwijkstadion: Zuiderparkstadion, Den Haag
Reden: Formeel een thuiswedstrijd van VVV, maar wegens de verwachte kampioensviering en veiligheidsrisico’s in Den Haag gespeeld.
ADO maakt een gestaakt duel af in Emmen
Datum: 25 april 2007
Wedstrijd: ADO Den Haag – FC Groningen
Competitie: Eredivisie
Uitwijkstadion: Univé Stadion, Emmen
Reden: Alleen het restant van de in het Zuiderpark gestaakte wedstrijd werd op neutraal terrein en zonder publiek uitgespeeld.
FC Zwolle speelt twee thuiswedstrijden in Emmen
Datum: 1 mei en 30 oktober 2007
Wedstrijden: FC Zwolle – FC Dordrecht en FC Zwolle – Go Ahead Eagles
Competities: play-offs Eerste Divisie en KNVB-beker
Uitwijkstadion: Univé Stadion, Emmen
Reden: Het Oosterenkstadion was gesloopt en het nieuwe stadion was nog niet gereed.
FC Twente brengt de play-offs door in Emmen
Datum: 29 april en 10 mei 2008
Wedstrijden: FC Twente – NAC Breda en FC Twente – Ajax
Competitie: play-offs Eredivisie
Uitwijkstadion: Univé Stadion, Emmen
Reden: Het Arke Stadion werd uitgebreid en was niet beschikbaar.
FC Twente ontvangt Arsenal in Arnhem
Datum: 13 augustus 2008
Wedstrijd: FC Twente – Arsenal
Competitie: Champions League (voorronde)
Uitwijkstadion: GelreDome, Arnhem
Reden: Het verbouwde stadion in Enschede was nog niet gebruiksklaar voor de Europese wedstrijd.
Het ingestorte dak stuurt FC Twente naar Arnhem
Datum: 26 juli 2011
Wedstrijd: FC Twente – FC Vaslui
Competitie: Champions League (voorronde)
Uitwijkstadion: GelreDome, Arnhem
Reden: Een deel van het dak van De Grolsch Veste was ingestort.
Hard Bass verdrijft Vitesse naar Emmen
Datum: 31 januari 2013
Wedstrijd: Vitesse – Ajax
Competitie: KNVB-beker
Uitwijkstadion: Univé Stadion, Emmen
Reden: GelreDome was niet beschikbaar vanwege het dance-evenement Hard Bass.
Go Ahead Eagles begint zijn Europese avontuur in Emmen
Datum: 2 juli 2015
Wedstrijd: Go Ahead Eagles – Ferencváros
Competitie: Europa League (voorronde)
Uitwijkstadion: JENS Vesting, Emmen
Reden: De Adelaarshorst werd verbouwd.
Het EK vrouwenvoetbal stuurt FC Utrecht naar Waalwijk
Datum: 20 juli 2017
Wedstrijd: FC Utrecht – Valletta FC
Competitie: Europa League (voorronde)
Uitwijkstadion: Mandemakers Stadion, Waalwijk
Reden: Stadion Galgenwaard was in gebruik voor het EK vrouwenvoetbal.
De dakinstorting bezorgt AZ een lange zwerftocht
Datum: 15 augustus tot en met 1 december 2019
Wedstrijden: AZ – FK Marioepol, FC Groningen, Sparta, Heracles Almelo, Manchester United, sc Heerenveen, FC Astana, FC Twente, FC Emmen, Partizan Belgrado en VVV-Venlo
Competities: Eredivisie en Europa League
Uitwijkstadion: Cars Jeans Stadion, Den Haag
Reden: Het dak van het AFAS Stadion was op 10 augustus gedeeltelijk ingestort, waarna het stadion maandenlang gesloten bleef.
AZ maakt voor Antwerp een omweg naar Enschede
Datum: 29 augustus 2019
Wedstrijd: AZ – Royal Antwerp FC
Competitie: Europa League (play-offs)
Uitwijkstadion: De Grolsch Veste, Enschede
Reden: Het AFAS Stadion was na de dakinstorting gesloten. Voor dit Europese duel week AZ uit naar Enschede.
Winterweer stuurt Go Ahead Eagles naar Almelo
Datum: 13 februari 2021
Wedstrijd: Go Ahead Eagles – Telstar
Competitie: Eerste Divisie
Uitwijkstadion: Erve Asito, Almelo
Reden: De Adelaarshorst was door sneeuw en winterweer niet bespeelbaar.
NEC speelt de bekerkwartfinale in Almelo
Datum: 17 februari 2021
Wedstrijd: NEC – VVV-Venlo
Competitie: KNVB-beker
Uitwijkstadion: Erve Asito, Almelo
Reden: Het kwetsbare veld in De Goffert kon na het winterweer geen drie thuisduels in één week aan.
NAC maakt zijn thuiswedstrijd af in Heerenveen
Datum: 10 en 11 mei 2026
Wedstrijd: NAC – sc Heerenveen
Competitie: Eredivisie
Uitwijkstadion: Abe Lenstra Stadion, Heerenveen
Reden: Alleen de slotfase van het in Breda gestaakte duel werd om veiligheidsredenen en zonder publiek in Heerenveen uitgespeeld. NAC-supporters hadden meermaals fakkels op het veld gegooid, waarna de Bredase driehoek geen toestemming gaf om het duel in het Rat Verlegh Stadion af te maken. In Heerenveen werden de laatste acht minuten plus minimaal zes minuten blessuretijd afgewerkt.
Harry Styles stuurt Ajax twee keer naar Volendam
Datum: 21 en 24 mei 2026
Wedstrijden: Ajax – FC Groningen en Ajax – FC Utrecht
Competitie: play-offs om Europees voetbal
Uitwijkstadion: Kras Stadion, Volendam
Reden: De Johan Cruijff ArenA was vanwege de concertreeks van Harry Styles niet beschikbaar.
Twee bijzondere Amsterdamse gevallen
Ajax en het Olympisch Stadion
In de beginjaren van het betaald voetbal bestonden ook structurelere oplossingen. Het duidelijkste voorbeeld is Ajax. De Meer was klein en beschikte lange tijd niet over voldoende kunstlicht. Daardoor fungeerde het Olympisch Stadion als een vast tweede stadion voor belangrijke competitie- en Europa Cup-wedstrijden.
De eerste Europese voorbeelden waren Ajax – Wismut Karl-Marx-Stadt op 27 november 1957 en Ajax – Vasas SC op 5 februari 1958. Daarna speelde Ajax nog tientallen belangrijke thuiswedstrijden in het Olympisch Stadion. Deze duels staan niet afzonderlijk in de hoofdlijst, omdat het Olympisch Stadion voor Ajax geen incidenteel noodadres was, maar jarenlang een structureel tweede thuis.
Het bijveld van het Olympisch Stadion
Ook het bijveld van het Olympisch Stadion valt buiten de hoofdlijst. Drie Amsterdamse profclubs maakten er gebruik van. Blauw-Wit speelde er van 1967 tot 1972 en DWS gebruikte het terrein al geregeld voordat het er in het seizoen 1971/72 zijn vaste thuisbasis van maakte. FC Amsterdam speelde op 21 maart 1976 tegen NEC voor het eerst een competitiewedstrijd op het bijveld. Vanaf 1980 week de club er structureel naar uit, tot de opheffing in 1982.
De reden was telkens dezelfde: het grote Olympisch Stadion was veel te ruim geworden voor de teruglopende belangstelling. Het bijveld, dat plaats bood aan ongeveer 6.000 toeschouwers en ook wel het Blauw-Wit-terrein werd genoemd, paste beter bij de werkelijkheid op de tribunes. Juist omdat het om een vaste thuisbasis ging, zijn de afzonderlijke wedstrijden van deze clubs niet in het chronologische overzicht opgenomen.
De vier Intertoto-wedstrijden waarvoor FC Amsterdam in 1975 en 1977 uitweek naar het terrein van Quick Boys in Katwijk en dat van Zandvoortmeeuwen in Zandvoort, vallen eveneens buiten de lijst. De UEFA nam de Intertoto Cup pas in 1995 officieel over.
Limburgse fusies
Zowel fusieclubs VVV-Venlo als Fortuna Sittard speelden in de eerste jaren van hun nieuwe bestaan op verschillende locaties.
Zo had VVV in het eerste seizoen van het betaald voetbal geen vaste thuisbasis. Na de fusie met Sportclub Venlo ’54 werden de thuiswedstrijden afwisselend gespeeld op De Kraal, het terrein van VVV, en De Berckt, waar Sportclub Venlo ’54 speelde. De KNVB maakte na één seizoen een einde aan die regeling. Vanaf 1955 was De Kraal weer de vaste thuishaven.
Toen de nieuwbakken club Fortuna SC in 1968 in de eredivisie speelde, werden de wedstrijden verdeeld over de twee stadions van haar illustere voorgangers. Zowel het Mauritsstadion van het voormalige Fortuna ’54 als De Baandert van de andere fusiepartner, Sittardia, diende als thuisbasis. Na twee seizoenen verdween deze regeling en werd De Baandert de vaste thuishaven.
Dit overzicht is zo volledig mogelijk samengesteld. Aanvullingen en correcties blijven welkom.