Defiant

Samenvatting

Voetbal werd door dictators graag gebruikt als uithangbord. Mussolini pronkte met het WK van 1934, Hitler zag sport als bewijs van vermeende Duitse superioriteit en ook Franco en Salazar begrepen hoe handig een vol stadion kon zijn. Toch bleef de tribune nooit volledig gehoorzaam. Waar machthebbers voetbal inzetten als propaganda, stonden spelers en supporters op die weigerden mee te lopen.

In The Defiant – A History of Football Against Fascism beschrijft Chris Lee een eeuw aan verzet binnen de voetbalwereld. Zijn verhaal begint in de roerige jaren twintig en voert langs de dictaturen van Italië, Duitsland, Spanje en Portugal. Ook de Tweede Wereldoorlog, het verzet in Oost-Europa en de militaire regimes van Latijns-Amerika komen aan bod. Lee schrijft over voetballers, trainers, bestuurders en supporters die soms met gevaar voor eigen leven partij kozen tegen fascisme, racisme en onderdrukking.

Het boek blijft niet hangen in het verleden. Lee trekt de lijn door naar moderne supportersgroepen en clubs die zich verzetten tegen extreemrechtse invloeden op de tribunes. Bekende voorbeelden als St. Pauli staan naast kleinere verenigingen met een uitgesproken sociaal gezicht. Daarmee laat hij zien dat voetbal nooit buiten de samenleving heeft gestaan. Een stadion kan een podium zijn voor nationalisme en haat, maar evengoed een ontmoetingsplaats voor verzet, solidariteit en vrijheid. De strijd om het voetbal is daarmee ook een strijd om wie erbij mag horen.