Jan Vennegoor of Hesselink was er één, en dat gold ook voor de rol van Pierre van Hooijdonk bij het Nederlands elftal: het ‘breekijzer’, vanwege het gespleten uiteinde ook wel ‘koevoet’ genoemd.
Go Ahead Eagles, destijds nog zonder toevoeging Eagles, had in het seizoen 1963-1964 eveneens een breekijzer onder contract staan. De Duitser Willi Kraus (1943) kreeg die bijnaam echter pas later in zijn carrière. En dat was niet omdat hij een doelpunt kon forceren.
Go Ahead speelde in het seizoen 1963-1964 voor het eerst in de Eredivisie. Onder leiding van de beroemde Tsjechische trainer František Fadrhonc moesten de Deventenaren handhaving bewerkstelligen. De club investeerde vooral in jonge talenten. Een van hen was de twintigjarige rechtsback Kraus, die voor tienduizend gulden werd overgenomen van FC Schalke 04. De verdediger, die ook een opleiding tot elektricien had gevolgd, had tot dan toe slechts één wedstrijd in de hoofdmacht van Die Königsblauen gespeeld.
Tijdens zijn debuutseizoen was Kraus een gewaardeerde kracht. Hij speelde 27 van de dertig competitiewedstrijden als rechtsachter. In de thuiswedstrijd tegen Sparta Rotterdam posteerde Fadrhonc hem als spits, een tactische zet die volgens De Telegraaf ‘niemand van de tienduizend aanwezige toeschouwers begreep’. Opmerkelijk, want juist als spits zou hij later in zijn carrière furore maken.
Na één jaar deed Go Ahead hem alweer van de hand. Ondanks zijn prima prestaties kon men in Deventer niets met zijn ongedisciplineerde gedrag. Hij vertrok naar zijn vaderland en ging spelen bij Tennis Borussia Berlin. Daar ontwikkelde hij zich van verdediger tot spits. In 1966 maakte Schalke ’04 anderhalve ton over naar Berlijn om de voormalige jeugdspeler opnieuw aan de selectie toe te voegen.
Auto tegen boom
De club uit Gelsenkirchen was halverwege de jaren zestig veroordeeld tot degradatievoetbal. Kraus bleek een schot in de roos voor de noodlijdende club. In 36 wedstrijden in het koningsblauw trof hij zestien keer doel. Dat hadden er nog veel meer kunnen zijn, ware het niet dat tijdens zijn tweede periode bij Schalke de duistere kant van zijn karakter steeds duidelijker zichtbaar werd.
De eerste maanden van het seizoen 1967-1968 miste hij nadat hij in Nederland met zijn auto tegen een boom was gereden. Aan zijn ziekenhuisbed stonden fans met bloemen en kaarten. De naam Kraus ging immers over de lippen in de kroegen van Gelsenkirchen. De spits was in zijn eerste jaar uitgegroeid tot publiekslieveling dankzij zijn doelpunten.
Tegelijkertijd deden al andere verhalen de ronde over de zonderlinge aanvaller. Zo sliep hij tijdens trainingskampen met een pistool onder zijn kussen, een wapen dat langzaam maar zeker zijn trouwste vriend zou worden. Hij zwaaide ermee op de dansvloer en raakte betrokken bij diverse vechtpartijen.
Kraus bleek een man met twee gezichten. Hij stond altijd klaar voor jonge fans en zette zich in voor liefdadigheidsorganisaties. Wanneer het bestuur hem aansprak op zijn gedrag of een boete oplegde, beloofde hij steevast beterschap.
Zelfs toen hij het te bont maakte bij een teamgenoot, toonde het bestuur zich nog coulant. Middenvelder en Duits international Günter Herrmann bezat een kroeg die Kraus geregeld bezocht, vaak al zwaar onder invloed. Teamgenoten hadden hem gewaarschuwd daar weg te blijven, maar hij weigerde te luisteren. De ene keer kwam hij binnen met een parkeermeter die hij uit de grond had getrokken, de andere keer sloeg hij de barman het ziekenhuis in.
Appartement slopen
De directie gaf boetes en laatste waarschuwingen; Kraus beloofde telkens beterschap en maakte in de competitie weer zijn doelpunten. In de zomer van 1967 maakte Herrmann bekend dat hij de mijnwerkersclub zou verlaten om bij Karlsruher SC te gaan spelen. Prompt vernielde Kraus met enkele vrienden het appartement van de kroegeigenaar.
In februari 1968 was de maat vol. In de auto van het probleemkind werden wapens, inbrekerswerktuigen en de buit van een nachtelijk avontuur gevonden. Hij werd op staande voet ontslagen. Dat veroorzaakte grote opschudding in het Ruhrgebied, temeer daar hij in de twaalf wedstrijden daarvoor negen keer had gescoord. Het bestuur hield echter voet bij stuk. Zonder hun scorende spits speelde Schalke het seizoen uit en wist het zich te handhaven in de Bundesliga. Kraus daarentegen gleed af.
Twee weken na zijn ontslag werd hij opgepakt bij een overval op een supermarkt. Hij werd berecht, maar kreeg het jaar daarop verrassend genoeg nog een kans bij het bescheiden Eintracht Gelsenkirchen. Dit avontuur duurde iets langer dan een seizoen.
In september 1969 meldde hij zich af voor een training vanwege een vermeende enkelblessure. In werkelijkheid zat hij in hechtenis na een overval op enkele winkels. De buit was minimaal: een paar honderd mark en wat sloffen sigaretten.
In de decennia die volgden zat hij vaker in de gevangenis dan op vrije voeten. De lijst met misdrijven was lang: verboden wapenbezit, cocaïnehandel, bankovervallen, mishandeling en overvallen — van grote supermarkten tot de sigarenzaak om de hoek. Zijn leven nam een tragische wending.
Op 19 oktober 2008 werd Willi Kraus dood aangetroffen in een smoezelig appartement. Op de deurmat lag een dagvaarding wegens verboden wapenbezit. Die laatste rechtsgang bleef hem bespaard.
Steun mijn journalistiek met een kleine donatie
Als je dit artikel waardeert en je waardering wilt laten blijken met een kleine bijdrage: dat kan!